100 TEMEL ESER

T.C.
MİLL Î EĞİTİM BAKANLIĞI
Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı

SAYI : B.08.0.APK.0.03.01.00/ ..../08/2004
KONU : 100 Eser.

GENELGE
2004/.

 

1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nun 10'uncu maddesinde "Millî birlik ve bütünlüğün temel unsurlarından biri olarak Türk dilinin, eğitimin her kademesinde, özellikleri bozulmadan ve aşırılığa kaçılmadan öğretilmesine önem verilir; çağdaş eğitim ve bilim dili halinde zenginleştirilmesine çalışılır ve bu maksatla Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile iş birliği yapılarak Millî Eğitim Bakanlığınca gerekli tedbirler alınır" denilmektedir.

Millî Eğitim Bakanlığının amaçlarından birisi de öğrencilere okuma alışkanlığı kazandırmak; bu yolla onları düşünen, düşündüğünü doğru ve açık bir şekilde ifade eden, algılama gücü yüksek, yorum yapan, analitik düşünen, sentez yapan, tartışan, doğruların; tek noktadan değil, çeşitli bakış açılarıyla bakmak suretiyle ortaya çıkacağını kavramış, güzellik duygusu ve estetik anlayışı gelişmiş, kültürlü, millî ve manevî değerlere sahip yüksek karakterli bireyler yetiştirmektir.

İnsanlar çeşitli kabiliyetlerle donanımlı olarak yaratılmıştır. Ancak, bu kabiliyetler kendiliğinden ortaya çıkmaz. Bunların fark edilmesi için, eğitimde bazı materyalleri kullanmak gerekir. Var olan bu kabiliyetlerin ortaya çıkması, çocukların veya gençlerin yaşlarına ve mizaçlarına uygun edebî değeri yüksek eserleri okumalarını sağlamakla mümkün olabilecektir.

Dilimizin gelişmesi ve korunması için öğrencilerimizden başlayarak toplumun tüm kesimlerinde ömür boyu okuma alışkanlığının kazandırılması büyük önem taşımaktadır.

Öğrenci ve gençlerin önüne, yaşlarına ve mizaçlarına uygun kitapları getirdiğimiz ve bu eserlerin Türkçe, Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenleri rehberliğinde okunmalarını sağladığımız takdirde, yakın gelecekte okuma alışkanlığı ve okuma zevki kazanmış, kültür birikimi zengin bir toplum hâline gelebiliriz. Bu amaca dönük olarak, eğitim kurumlarımızdaki öğrencilerin okumaları için çeşitli sivil toplum kuruluşları, kültür ve bilim adamları ve gazetecilerin katkıları ile Bakanlıkça, Türk ve dünya edebiyatından "100 Eser" belirlenmiş bulunmaktadır.

Aynı eserleri okumuş, o eserlerdeki dil varlığı ile duygu ve düşünce zenginliğini fark etmiş, hatta özümsemiş bireylerden oluşan toplum, hiç şüphesiz daha hoşgörülü, daha paylaşımcı, kültür seviyesi yüksek, bağımsız ve demokratik düşünce kabiliyeti kazanmış bireylerden oluşacaktır.

100 Eserin, öğretmenler rehberliğinde okunup incelenmesi, öğrencilerde, sadece yaratılıştan gelen kabiliyetlerin gün yüzüne çıkmasına yardımcı olmayacak, bu metinler sayesinde öğrenciler, Türkçe'nin güzel, doğru ve etkili kullanılması becerisini kazanacaklar ve kelime hazinelerini de önemli ölçüde zenginleştireceklerdir.

Bu amaca yönelik olarak;

• Belirlenen 100 Eserin sosyal ve kültürel etkinliklerde yararlanmak, boş zamanlarını olumlu uğraşlarla değerlendirmek üzere, öğrencilerin öncelikle baş vurabilecekleri kaynak eserler olarak tavsiye edilmesi,

• Bu eserlerin tavsiyesinin, öğrencilerin sınıf seviyeleri ve öğretim programları dikkate alınarak zümre öğretmenler kurulunca yapılması,

• Bu 100 Eserin ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı dersi müfredat programı ile ilişkilendirilip okutulması,

• Bu 100 Eserden en çok kitap okuyan öğrencinin Bayrak Törenlerinde bütün öğrenciler önünde ödüllendirilmesi,

• Bu 100 Eserin tanıtımı ile bu eserlerin konularını içeren münazara ve dinleti programlarının düzenlenmesi, dramalar hazırlanması ve başarılı öğrencilerin ödüllendirilmesi,

• Okul kütüphanelerinin öğrencilerin severek, isteyerek, kendiliklerinden gelebilecekleri sıcak bir ortama kavuşturulması,

gereklidir.

Bu kitapların büyük bir kısmı piyasada vardır ve bunların bakanlık tarafından öğrencilere ücretsiz olarak dağıtımı söz konusu değildir.

Piyasada mevcudu olmayan ve hazırlanması gereken eserler konusunda Bakanlık gerekli tedbirleri en kısa sürede alacaktır.

İlköğretim okulları için de böyle bir eser listesi ayrıca hazırlanıp yayımlanacaktır.

Bilgilerinizi ve gereğini önemle rica ederim.

Doç. Dr. Hüseyin ÇELİK
Millî Eğitim Bakanı

 

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI TANITIM TOPLANTI HABERİ

 

İlköğretim öğrencileri için belirlenen “100 Temel Eser”, Milli Eğitim Bakanı Doç. Dr. Hüseyin Çelik tarafından tanıtıldı. Çelik, düzenlediği basın toplantısında, geçen yıl ortaöğretim kurumlarındaki gençlerin okuması için, değişik kesimlerden uzman ve akademisyenlerin yer aldığı bir komisyon tarafından 100 kitaplık bir liste hazırlandığını anımsatarak, 4 ile 8. sınıflarda okuyan ilköğretim öğrencileri için de aynı yolun takip edildiğini söyledi.








İlköğretim öğrencileri için belirlenen “100 Temel Eser”, Milli Eğitim Bakanı Doç. Dr. Hüseyin Çelik tarafından tanıtıldı. Çelik, düzenlediği basın toplantısında, geçen yıl ortaöğretim kurumlarındaki gençlerin okuması için, değişik kesimlerden uzman ve akademisyenlerin yer aldığı bir komisyon tarafından 100 kitaplık bir liste hazırlandığını anımsatarak, 4 ile 8. sınıflarda okuyan ilköğretim öğrencileri için de aynı yolun takip edildiğini söyledi.







İlköğretim okulları için temel eserleri belirleyecek bilim adamı, akademisyen ve sivil toplum örgütlerinden uzmanların yer aldığı komisyon ile Bakanlığı arasında, listede hayattaki yazarların eserlerine de yer verilip verilmemesi konusunda görüş ayrılığı çıktığını anlatan Bakan Çelik, sonuç olarak listede yaşayan yazarların eserlerine yer verilmediğini bildirdi.







Bundan yaşayan yazarların eserlerinin daha değersiz olduğu sonucunun çıkarılmaması gereğine işaret eden Bakan Çelik, edebiyat tarihinin geçmişten bu güne akan bir nehir gibi görülmesi gerektiğini söyledi. Bakan Çelik, hayattaki yazarların eserlerinin zaten piyasada olduğunu ve ilgi gördüğünü kaydederek, amaçlarının 13. yüzyıldan itibaren ülkenin kültürel birikimini aktarmak olduğunu söyledi.







Listede, Mevlana’dan Yunus Emre’ye kadar çok sayıda yazarın eserine yer verildiğini anlatan Bakan Çelik, yaşayan yazarların eserlerinin listeye alınmamasını bir eksiklik olarak görenler bulunabileceğini, bunda haklılık payının da bulunduğunu söyledi. Bakan Çelik, “Ancak, bunun ticari boyutu olacağından, rant temin edildiği eleştirisine muhatap olmak istemiyoruz” dedi.







Dünyada görsel araçlardaki gelişmenin kitap okumayı engellediğini kaydeden Çelik, toplumun yazılı kültürden uzaklaşması halinde, bunun kaygı verici sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Dünyanın birçok yerinde böyle bir endişe bulunduğunu ifade eden Bakan Hüseyin Çelik, ABD’de öğrencilerin daha fazla kitap okuması için yürütülen bir program hakkında bilgi verdi.







Bakan Çelik, “Bunu biz de yapmalıydık. Geç kalınmıştır. Ancak 2005 — 2006 yılında uygulanacak yeni müfredat da bunu gerektiriyor. Bu konuda çok daha hassas davranacağız ve teşvik edici olacağız” diye konuştu. Gençlerin kelime hazinesinin geliştirilmesinin önemine de işaret eden Bakan Çelik, şunları söyledi: “Türk milli eğitiminin en büyük problemlerinden birisi çocuklarımızın ilköğretim çağından itibaren kendi ana dillerini çok iyi öğrenmemeleri ve onlara öğretilememesidir. Yeni müfredatımızda bu sıkıntıyı giderme hedefi konmuştur. Bunun için ciddi çalışmalarımız var. Ne yapıp edip çocuklarımıza kendi ana dillerini zengin bir kelime dünyası ve hazinesi kazandırarak öğretmek zorundayız. Kendisini ifade edemeyen bir nesil bize, Cumhuriyete yakışan bir nesil değildir. Bunu aşmak zorundayız.”








Tavsiye edilen kitaplarda çocukların anlamlarını bilmediği kavram ve kelimelerle karşılaşabileceğini ifade eden Bakan Çelik, ortaöğretim öğrencileri için hazırlanan 100 kitabı da kapsayan bir sözlük hazırlanacağını bildirdi. Bakan Çelik, bu eserleri okurken bilmediği kelime ve kavramlarla karşılaşan öğrencilerin bu sözlükten yararlanabileceğini belirterek, öğrencilerin kelime hazinesine katkıda bulunmayan bir kitabın yararının bulunmadığını anlattı.







Listede öğrencilere masal, türkü, mani, bilmece ve şiiri sevdirecek eserlerin de yer aldığını ifade eden Çelik, gençlerin düşünme ve hayal etme gücünden yoksun bırakılmasının yanlışlığına işaret etti.







Bu kitap listesinin kamuoyunda tartışılmasından rahatsız olmayacaklarını belirten Bakan Çelik, “Bu hazırlanabilecek en son 100 kitap listesidir diye bir iddiamız yok. Bizimki bir örneklemedir. Şu anda hayatta olan yazarlarımız lütfen bundan alınmasınlar. Sadece günümüz yazarlarını okutacağız diye bir eğilim olsa, bugün Rus edebiyatının usta yazarları olan Çehov’u, Tolstoy’u, Turgenyev’i göz ardı etmek zorunda kalırız. Doğu edebiyatından batı edebiyatından ve kendi klasikleşmiş eserlerimiz var” dedi.







Ortaöğretim öğrencileri için hazırlanan listedeki kitapların bulunamayacağı gibi bir eleştiri yöneltildiğini anımsatan Bakan Çelik, bunların daha sonra kitabevlerince bastırıldığını söyledi. Bu listedeki eserlerin bir kısmını da kendilerinin basacağını bildiren Çelik, ancak bunların ücretsiz dağıtılmayacağını belirtti.







Bakan Çelik, kişi ve kuruluşlara, öğrencilere ödül olarak verilecek kitapları seçerken bu listedeki eserlere öncelik vermeleri çağrısında da bulundu. Bakan Çelik, bir soru üzerine, okulların kütüphanelerini zenginleştirmeye çalıştıklarını ifade ederek, okullara gönderilecek kitapları belirlerken bu listedeki eserlere öncelik vereceklerini bildirdi.