EFSANELER

Gelin Yolu Efsanesi

Çok eski yıllarda Piran köyü civarında ermeniler de bulunmaktaymış. Ermeniler ile Türkler birbirlerini görünce aralarında kavgalar çıkmaya başlar ve her iki taraftan da ölenler olurmuş. Bir gün Piran köyünde düğün olmuş ve üç gün, üç gece düğün ve eğlence sürmüştür. Eğlenceden sonra gelini ata bindirmişler, süslemişler ve büyük bir kalabalıkla oğlan evine doğru yola çıkmışlar. Belli bir mesafe katedince bir ermeni gurubuyla karşılaşmışlar, fakat ermeni gurubu daha kalabalıkmış ve aralarında kavga başlamış Ermeniler gelin hariç herkesi öldürmüşler, olayı gören gelin atıyla kaçmaya başlamış. Ermenilerde peşinden yetişmeye çalışmışlar. Gelin ermenilerin kendine yaklaştığını görünce atını sarp dağlara doğru sürmüş. Gelinin atı sanki düz yoldaymış gibi rahatça giderken ermeniler zorlanmaya başlamışlar. Sanki bir kapı açılmış ve gelin o kapıdan kaybolmuştur. Ermeniler ise kayalardan aşağı düşmüş ve bir kısmı taşlara çarparak, bazıları ise akan dereye düşüp boğularak ölmüşlerdir.

Elazığ - Keban yolu üzerinde bulunan bu dağların kıyısından giderken dikkatle bakılırsa gelinin atının geçtiği yerler çimle donanmış ve dağın zirvesine doğru çıkmıştır. Bu çimler yazın veya kışın kesinlikle kurumamaktadır.



Nallı Ziyaret Efsanesi

Üzerinde herhangi bir türbe veya mezar bulunmayan ziyaret Kebanda bulunmaktadır. Yöre halkının inancına göre Hz. Ali buradan geçerken seftili dağından sıçrayan atının bir ayağı bu tepeye vurmuş ve bu geçit sırasında atının ayak izi bu kayada kalmıştır. Bu şekilde at nalının izinden dolayı bu kaya ya Nallı Ziyaret adı verilmiştir.



Taş Olan Kadın Efsanesi

Keban ilçesinin ikinci bir efsanesi de Taş olan kadın efsanesidir Söylemlere göre Bundan çok zaman önce Keban'ın güneyinden geçen çayda bahar ile beraber karların erimesi ve yağan yağmurlar nedeniyle seller akmaktadır ve bu sellerden insanların geçmesi mümkün olmamaktadır. Yine böyle bir zamanda kucağında çocuğu ile birlikte hayvanlarını karşıya geçirmek isteyen bir kadın çayın kenarına gelir ve çayın halini görünce Allah' a yalvararak " Yarabbi bize acı ve merhamet et. Bana acımıyorsan yavruma acı. Bu seli durdur. Eğer sel durursa ve karşıya geçersem hamile koyunlardan birini kesip senin için kurban edeceğim" der. Aradan kısa bir zaman geçtikten sonra seller durmuş ve kadın çocuğu ve koyunlarıyla karşıya geçmiştir. Kadın Allah'a verdiği sözü hatırlar ve " Allah'ım eğer suları durdurursan sana bir kurban keseceğim demiştim. İşte sana kurban" der ve saçında bulduğu biti yakalayıp, iki parmağının arasında ezer ve yoluna devam eder. İşte o esnada Allah'ın gazabı gelir ve kadın taş kesilir. Heykele yakından bakıldığında sırtında bir bebekle bir kadın heykelini anımsatan bir kaya görülmektedir

HİKAYELER

Pirhasan Zerraki Hazretleri

Erzurum yöresinde aşiretler arasında çeşitli kavgalar nedeniyle yöresinde "şıh" olarak tanınan Pri Hasan Zerraki hazretleri kavgadan kaçarak öncelikle Erzurum - Gümüşhane arasındaki bölgelere kaçmıştır. Daha sonra burdan Halep' e ve oradan da Siverek yörelerine geçen Zerraki Hazretleri en son Keban yöresine gelmiş ve yerleşmişlerdir. Bu zat ölünce mezarı bir ziyaret gibi kullanılmış ve onun yaşadığı yöreye ismini çağrıştırır şekilde "ZIRKI" adı verilmiştir. Bu yöre şu an GÖKBELEN ismindeki köyümüzdür. Bu olaylardan sonra o şahsın ismini yaşatmak isteyen Keban halkı çocuklarına Pirhasan ismini vermişlerdir.



Taşkesen Köyü

Rivayetlere göre keban ilçesi civarında 9-10 tane zorba yaşarmış ve bu zorbalar çevre köylerden haraç toplar ve onlara zulüm ederlermiş. Bu zorbalar topladıkları tahıl ürünlerini öğütmek istemişler fakat bunları öğütecek bir değirmen bulamamışlar. Yine halka yaptıkları baskı sonucunda bir değirmen yapmışlardır. Fakat değirmenin taşını yapacak birkaç usta bulamamışlar. Bulamayınca sinirlenen zorbalar köylere gidip taşı yaptırmayı deniyor ama halk yapamayınca öldürüyorlarmış. Zorbalar bir gün "Mişelli" diye tabir edilen köye gelirler ve bu köyde de taşı yapacak bi kaç kişi bulurlar Bu Şahıslar yapılan zulme ve zorbalığa karşın taşı yapmayı ve kesmeyi başarırlar. Bunun üzerine zorbalar o şahısları serbest bırakmışlar. Bu olaydan sonra o köyün adı "TAŞKESEN" olarak kalmıştır.

EFSANELER

Gelin Yolu Efsanesi

Çok eski yıllarda Piran köyü civarında ermeniler de bulunmaktaymış. Ermeniler ile Türkler birbirlerini görünce aralarında kavgalar çıkmaya başlar ve her iki taraftan da ölenler olurmuş. Bir gün Piran köyünde düğün olmuş ve üç gün, üç gece düğün ve eğlence sürmüştür. Eğlenceden sonra gelini ata bindirmişler, süslemişler ve büyük bir kalabalıkla oğlan evine doğru yola çıkmışlar. Belli bir mesafe katedince bir ermeni gurubuyla karşılaşmışlar, fakat ermeni gurubu daha kalabalıkmış ve aralarında kavga başlamış Ermeniler gelin hariç herkesi öldürmüşler, olayı gören gelin atıyla kaçmaya başlamış. Ermenilerde peşinden yetişmeye çalışmışlar. Gelin ermenilerin kendine yaklaştığını görünce atını sarp dağlara doğru sürmüş. Gelinin atı sanki düz yoldaymış gibi rahatça giderken ermeniler zorlanmaya başlamışlar. Sanki bir kapı açılmış ve gelin o kapıdan kaybolmuştur. Ermeniler ise kayalardan aşağı düşmüş ve bir kısmı taşlara çarparak, bazıları ise akan dereye düşüp boğularak ölmüşlerdir.

Elazığ - Keban yolu üzerinde bulunan bu dağların kıyısından giderken dikkatle bakılırsa gelinin atının geçtiği yerler çimle donanmış ve dağın zirvesine doğru çıkmıştır. Bu çimler yazın veya kışın kesinlikle kurumamaktadır.



Nallı Ziyaret Efsanesi

Üzerinde herhangi bir türbe veya mezar bulunmayan ziyaret Kebanda bulunmaktadır. Yöre halkının inancına göre Hz. Ali buradan geçerken seftili dağından sıçrayan atının bir ayağı bu tepeye vurmuş ve bu geçit sırasında atının ayak izi bu kayada kalmıştır. Bu şekilde at nalının izinden dolayı bu kaya ya Nallı Ziyaret adı verilmiştir.



Taş Olan Kadın Efsanesi

Keban ilçesinin ikinci bir efsanesi de Taş olan kadın efsanesidir Söylemlere göre Bundan çok zaman önce Keban'ın güneyinden geçen çayda bahar ile beraber karların erimesi ve yağan yağmurlar nedeniyle seller akmaktadır ve bu sellerden insanların geçmesi mümkün olmamaktadır. Yine böyle bir zamanda kucağında çocuğu ile birlikte hayvanlarını karşıya geçirmek isteyen bir kadın çayın kenarına gelir ve çayın halini görünce Allah' a yalvararak " Yarabbi bize acı ve merhamet et. Bana acımıyorsan yavruma acı. Bu seli durdur. Eğer sel durursa ve karşıya geçersem hamile koyunlardan birini kesip senin için kurban edeceğim" der. Aradan kısa bir zaman geçtikten sonra seller durmuş ve kadın çocuğu ve koyunlarıyla karşıya geçmiştir. Kadın Allah'a verdiği sözü hatırlar ve " Allah'ım eğer suları durdurursan sana bir kurban keseceğim demiştim. İşte sana kurban" der ve saçında bulduğu biti yakalayıp, iki parmağının arasında ezer ve yoluna devam eder. İşte o esnada Allah'ın gazabı gelir ve kadın taş kesilir. Heykele yakından bakıldığında sırtında bir bebekle bir kadın heykelini anımsatan bir kaya görülmektedir

KEBAN DA KÜLTÜREL FAALİYETLER



Keban ilçesi gerek coğrafi konumu ve gerekse de geçmişten aldığı kültür mirasını değerlendirme bazında çok avantajlı bir konuma sahiptir. İlçede kaymakamlık makamınca açılan kilim ve el sanatları kursları ile birlikte bu kültür iyice yayılmıştır. Keban'da evde oturan kızları hem bir beceri sahibi kılıp hem de onlara bir maddi yardımla destek çıkma amacı güdülerek başlatılan çalışmalar sonucu verim artmış ve ilçe halkına çok değişik imkanlar sunulmuştur.

Keban'da ikinci en önemli kültürel etkinlik ise Keban ın yetiştirdiği ressam Abdullah BULUT un çalışmalarıdır. 1956 yılında Keban'da doğan Bulut küçük yaşlardan beri bu sanata meyilli olan BULUT yaptığı çalışmalar ile göz doldurmaktadır. Birçok sergi ve çalışmalara imza atan BULUT geçtiğimiz yıllarda Dünyanın en küçük Sanat Galerisini açarak bir ilke de imza atmıştır. Bir çok müzede ve sanat koleksiyoncularında da eserleri bulunmaktadır. Kültür Bakanlığı'na kayıtlıdır. Türkiye'nin en büyük kaya haritasına da imza atan Bulut halen çalışmalarına ilçemizdeki atölyesinde devam etmektedir.