|
|
BAŞBAKANLIK TEŞKİLÂTI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE
KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK KABULÜ HAKKINDA KANUNDA
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN HÜKMÜNDE
KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK KABULÜ İLE GENEL KADRO
VE USULÜ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN EKİ
CETVELLERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN
Kanun No. 4643 Kabul Tarihi : 12.4.2001
Madde 1
10.10.1984 tarihli ve 3056 sayılı Başbakanlık
Teşkilâtı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 7 nci
maddesine aşağıdaki (m) bendi eklenmiştir.
m) İnsan Hakları Başkanlığı.
Madde 2
3056 sayılı Kanunun mülga 17/A maddesi aşağıdaki
şekilde yeniden düzenlenmiştir.
İnsan Hakları Başkanlığı
Madde 17/A – İnsan Hakları Başkanlığının görevleri
şunlardır :
a) İnsan hakları ile ilgili konularda görevli
kuruluşlarla sürekli temas halinde bulunmak ve bu
kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak.
b) İnsan hakları konusundaki mevzuat hükümlerinin
uygulanmasını izlemek, izleme sonuçlarını
değerlendirmek, uygulamada ve mevzuatta görülen
aksaklıkların giderilmesi ve Türkiye’nin ulusal
mevzuatının insan hakları alanında taraf olduğu
uluslararası belgelerle uyumlu hale getirilmesi
doğrultusunda yapılacak çalışmaları koordine etmek
ve bu konularla ilgili önerilerde bulunmak.
c) Kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet öncesi staj
ve hizmet içi insan hakları eğitim programlarının
uygulanmasını izlemek, değerlendirmek ve koordine
etmek.
d) İnsan hakları ihlâli iddiaları ile ilgili
başvuruları incelemek ve araştırmak, inceleme ve
araştırma sonuçlarını değerlendirmek ve alınabilecek
önlemlere ilişkin çalışmaları koordine etmek.
e) Başbakanlığın koordinatörlüğünde görevleriyle
ilgili konularda teşkil edilen kurullara sekretarya
hizmeti yapmak.
f) Makamca verilen benzeri görevleri yapmak.
Madde 3
3056 sayılı Kanunun eki "Başbakanlık Merkez
Teşkilâtı" cetvelinin "Anahizmetler Birimleri"
bölümüne "13. İnsan Hakları Başkanlığı" ibaresi
eklenmiştir.
Madde 4
3056 sayılı Kanuna aşağıdaki maddeler eklenmiştir.
Ek Madde 4
İnsan haklarının korunması ve geliştirilmesine
yönelik idarî ve kanunî düzenlemelere ilişkin
çalışmalar yapmak ve Başbakanlık ve bakanlıklar ile
diğer kamu kurum ve kuruluşları için insan hakları
konusunda tavsiye kararları vermek üzere; Başbakanın
görevlendireceği bir Devlet bakanının başkanlığında,
Başbakanlık, Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı,
Dışişleri Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı, Sağlık
Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
müsteşarlarının katılımıyla İnsan Hakları Üst Kurulu
oluşturulmuştur. Üst Kurul, gerekli gördüğü takdirde
ilgili kamu kuruluşları ile özel kuruluşların
temsilcilerini toplantılarına katılmaya davet
edebilir ve belirleyeceği konularda komisyonlar ve
çalışma grupları kurabilir. Üst Kurulun sekretarya
hizmetleri İnsan Hakları Başkanlığınca yerine
getirilir.
Ek Madde 5
İnsan haklarına ilişkin olarak ilgili Devlet
kuruluşları ile sivil toplum kuruluşları arasında
iletişim sağlamak ve insan haklarını kapsayan ulusal
ve uluslararası konularda danışma organı olarak
görev yapmak üzere, Başbakanın görevlendireceği bir
Devlet bakanına bağlı olarak İnsan Hakları Danışma
Kurulu oluşturulmuştur. Danışma Kurulu, insan
hakları ile ilgili bakanlık, kamu kurum ve
kuruluşları ile meslek kuruluşları temsilcileri,
insan hakları alanında faaliyet gösteren sivil
toplum kuruluşları temsilcileri ve bu alanda
yayınları ve çalışmaları bulunan kişilerden oluşur.
Danışma Kuruluna, kendi üyeleri arasından seçeceği
bir başkan başkanlık eder. Danışma Kurulunun
sekretarya hizmetleri İnsan Hakları Başkanlığınca
yerine getirilir. Danışma Kurulunun giderleri
Başbakanlık bütçesinden karşılanır.
Ek Madde 6
İnsan hakları ihlâli iddialarını yerinde incelemek
ve araştırmak üzere, Başbakanın görevlendireceği bir
Devlet bakanına bağlı olarak heyetler oluşturulur.
Heyetler; Başbakanlık, Adalet Bakanlığı, İçişleri
Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Millî Eğitim
Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı temsilcileri ile insan
hakları alanında çalışmalar yapan kişi ve meslek
kuruluşları arasından inceleme ve araştırma yeri ve
konusuna göre Başbakanın görevlendireceği bir Devlet
bakanınca beş kişiden az olmamak üzere belirlenir.
Heyetlere Başbakanlık temsilcisi başkanlık eder ve
sekretarya hizmetleri İnsan Hakları Başkanlığınca
yerine getirilir. Heyetlerde görev alacak bakanlık
temsilcileri kurumlarınca, kişi ve meslek
kuruluşları ise Başbakanın görevlendireceği bir
Devlet bakanınca belirlenir. Heyetler, Başbakanın
görevlendireceği bir Devlet bakanının onayı ile
inceleme ve araştırma yaparlar ve inceleme ve
araştırma sonuçlarını bir rapor halinde
görevlendiren makama sunarlar. Heyetlerin giderleri
Başbakanlık bütçesinden karşılanır.
Ek Madde 7
Ekli (1) sayılı listede yer alan kadrolar iptal
edilmiş ve Başbakanlık merkez teşkilâtında
kullanılmak üzere ekli (2) sayılı listede yer alan
kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Başbakanlık
bölümüne eklenmiştir.
Geçici Madde 1
İnsan Hakları Koordinatör Üst Kurulu Sekretaryasında
Üst Kurul üyesi bakanlıklardan geçici görevli olarak
gelen ve halen çalışmakta olan personel, müracaat
etmek ve atanmaya ilişkin 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 68/B maddesindeki nitelikleri
taşımaları kaydıyla, ilgili kurumların muvafakatı
ile mükteseplerine ve öğrenim durumlarına uygun
kadrolara bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren
iki ay içerisinde atanırlar.
Geçici Madde 2
İnsan Hakları Üst Kurulu, İnsan Hakları Danışma
Kurulu ve insan hakları ihlâli iddialarını
araştırmak üzere oluşturulacak heyetlerin kuruluş,
görev ve işleyişleri ile ilgili usul ve esaslar, bu
Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren dört ay
içerisinde Başbakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir.
Madde 5
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 6
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
İNSAN HAKLARI ÜST
KURULUNUN KURULUŞ, GÖREV VE İŞLEYİŞİ İLE İLGİLİ USUL
VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1
Bu Yönetmeliğin amacı; Başbakanlık bünyesinde
kurulan İnsan Hakları Üst Kurulunun kuruluş, görev
ve işleyişi ile ilgili usul ve esasları
düzenlemektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2
Bu Yönetmelik; 10/10/1984 tarihli ve 3056 sayılı
Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunda
değişiklik yapan 12/4/2001 tarihli ve 4643 sayılı
Kanunun Geçici 2 nci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3
Bu Yönetmelikte geçen;
Devlet Bakanlığı : İnsan Haklarından Sorumlu Devlet
Bakanlığını,
Başkanlık : İnsan Hakları Başkanlığını,
Üst Kurul : İnsan Hakları Üst Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İnsan Hakları Üst Kurulunun Kuruluş, Görev ve
İşleyişi ile İlgili Esaslar
Kuruluşu
Madde 4
Üst Kurul; Başbakanın görevlendireceği bir Devlet
Bakanının başkanlığında; Başbakanlık, Adalet
Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı,
Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müsteşarlarından
teşekkül eder. Üst Kurul gerekli gördüğü takdirde
ilgili kamu kuruluşları ile özel kuruluşların
temsilcilerini toplantılarına katılmaya davet
edebilir.
Görevleri
Madde 5
Üst Kurulun görevleri şunlardır:
a) İnsan haklarının korunması ve geliştirilmesine
ilişkin konularda idari ve kanuni düzenlemelere
ilişkin çalışmaları yapmak ve gerekli önerilerde
bulunmak. .
b) Yürürlükteki mevzuatın ve kanun tasarılarının
insan hakları temel ilkeleri, uluslararası belgeler
ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmeleri için
uygun gördüğü tavsiyeleri yapmak.
c) Başbakanlık ve bakanlıklar ile diğer kamu kurum
ve kuruluşları için insan hakları konusunda tavsiye
kararları vermek.
d) İnsan haklarının korunması ve geliştirilmesini,
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel
Beyannamesinde ve Türkiye’nin taraf olduğu insan
hakları ile ilgili uluslararası sözleşmelerde
öngörüldüğü şekilde, çağdaş ve evrensel ölçülere
uygun olarak gerçekleştirmek amacıyla yapılacak
çalışmaları koordine etmek.
e) İnsan hakları alanında kaydedilen gelişmeler
hakkında kamuoyunun aydınlatılması amacıyla
yapılacak çalışmaları koordine etmek.
f) Kamu kurum ve kuruluşlarınca gerçekleştirilen
insan haklarıyla ilgili hizmetiçi eğitim
programlarının uygulanmasını izlemek, kitle iletişim
araçlarına ve sivil toplum kuruluşlarına yönelik
insan hakları eğitimi çalışmalarına katkıda
bulunmak.
g) İnsan Hakları Eğitimi On Yılı Ulusal Komitesinde
görev alacak öğretim üyesi ve temsilci gönderecek
gönüllü kuruluşları seçmek, Komite çalışmalarını
izlemek, değerlendirmek ve yönlendirmek.
h) İnsan Hakları Danışma Kurulunda görev alacak
kurum ve kuruluş temsilcileri dışındaki üyeleri
seçmek, çalışmalarını izlemek ve değerlendirmek.
ı) İnsan hakları ihlali iddiaları ile ilgili olarak
Başkanlık ve İnceleme Heyetleri tarafından yapılan
incelemeleri değerlendirmek ve alınabilecek
önlemlere ilişkin tavsiyelerde bulunmak.
i) Belirleyeceği konularda komisyonlar ve çalışma
grupları oluşturmak.
Çalışma Esasları
Madde 6
a) Üst Kurul Devlet Bakanının çağrısı ile her ay
düzenli olarak ve gerektiğinde daha kısa aralıklarla
toplanır.
b) Üst Kurula Devlet Bakanı başkanlık eder.
c) Üst Kurula Devlet Bakanının bulunmadığı hal ve
zamanlarda Başbakanlık Müsteşarı başkanlık eder.
d) Üst Kurulun sekretarya hizmetleri Başkanlık
tarafından yerine getirilir.
Yürürlük
Madde 7
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 8
Bu Yönetmelik hükümlerini Üst Kurulun bağlı olduğu
Devlet Bakanı yürütür.
İNSAN HAKLARI DANIŞMA KURULUNUN KURULUŞ
GÖREV VE İŞLEYİŞİ İLE İLGİLİ USUL VE ESASLAR
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1
Bu Yönetmeliğin amacı; Başbakanlık bünyesinde
kurulan İnsan Hakları Danışma Kurulunun kuruluş,
görev ve işleyişi ile ilgili usul ve esasları
düzenlemektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2
Bu Yönetmelik; 10/10/1984 tarihli ve 3056 sayılı
Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunda
değişiklik yapan 12/4/2001 tarihli ve 4643 sayılı
Kanunun Geçici 2 nci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3
Bu Yönetmelikte geçen;
Bakan :İnsan Haklarından Sorumlu Bakanı,
Üst Kurul :İnsan Hakları Üst Kurulunu
Başkanlık :İnsan Hakları Başkanlığını,
Kurul :İnsan Hakları Danışma Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İnsan Hakları Danışma Kurulunun
Kuruluş, Görev ve İşleyişi ile İlgili Esaslar
Kuruluşu
Madde 4
Kurul aşağıda sayılan kuruluş temsilcileri ve
kişilerden oluşur:
a) Başbakanlık, Adalet Bakanlığı, İçişleri
Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı,
Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Kültür ve Turizm
Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı ile Jandarma
Genel Komutanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı, Avrupa
Birliği Genel Sekreterliği, Emniyet Genel Müdürlüğü,
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel
Müdürlüğü, Kadının Statüsü ve Sorunları Genel
Müdürlüğü ve Özürlüler İdaresi Başkanlığından asgari
genel müdür yardımcısı veya müstakil daire başkanı
düzeyinde birer temsilci,
b) Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü İnsan
Hakları Merkezinden bir temsilci,
c) Adli Tıp Kurumundan bir temsilci,
d) Üye sayısı yüzbinin üstünde olan memur ve işçi
sendikaları konfederasyonlarından birer temsilci,
e) Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK),
Türkiye Sakatlar Konfederasyonu ve Türkiye İşveren
Sendikaları Konfederasyonundan (TİSK) birer
temsilci,
f) Türkiye Barolar Birliğinden bir temsilci,
g) Bünyelerinde insan hakları birimi bulunan ve Üst
Kurul tarafından belirlenen altı il barosundan birer
temsilci,
h) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden (TOBB) ve
Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden (TZOB) birer
temsilci,
i) Türk Tabipler Birliğinden bir temsilci,
j) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinden bir
temsilci,
k) Türkiye Gazeteciler Cemiyeti ve Basın Konseyinden
birer temsilci,
l) Yurtdışında Yaşayan Vatandaşlar Danışma
Kurulundan iki temsilci,
m) İnsan Hakları alanında faaliyet gösteren ve Üst
Kurul tarafından belirlenen sivil toplum
kuruluşlarından birer temsilci,
n) Çalışmalarında insan hakları konularına yer veren
on öğretim üyesi,
o) Uluslararası mahkemelerde daha önce görev yapmış
Türk uzmanlardan iki kişi,
p) Yazı ve çalışmalarında insan hakları konularına
yer veren araştırmacı veya yazarlardan beş kişi,
(a-m) bentlerindeki temsilciler kuruluşlarınca, (n,o
ve p) bentlerindeki üyeler Üst Kurul tarafından
belirlenir.”
Görevleri
Madde 5
Kurulun görevleri şunlardır:
a) İnsan haklarının geliştirilmesi ve korunmasına
ilişkin konularda görüş bildirmek, tavsiyelerde
bulunmak, öneriler ve raporlar sunmak,
b)Yürürlükteki mevzuatın ve yasa tasarılarının insan
hakları temel ilkeleri, uluslararası belgeler ve
mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesi için uygun
gördüğü konularda görüş bildirmek, idari önlemlerin
alınmasını tavsiye etmek,
c)İnsan haklarına ilişkin olarak ilgili Devlet
kuruluşları ile üniversiteler ve sivil toplum
kuruluşları arasında iletişim sağlamak,
d) İnsan haklarını kapsayan ulusal ve uluslararası
konularda danışma organı olarak görev yapmak,
e) Üst Kurul tarafından görüşülmesi istenilen
hususları ele almak, gerekli çalışmaları yapmak ve
görüş sunmak,
f) İnsan hakları ihlallerinin ulusal düzeydeki genel
durumu ve işkence yasağı, ifade özgürlüğü ve
örgütlenme özgürlüğü ve diğer temel insan hakları
konuları hakkında Bakana ve Üst Kurula raporlar
sunmak,
g) Irkçılık, her türlü ayrımcılık ve yabancı
düşmanlığı dahil insan haklarına ilişkin
uluslararası konularda Bakana ve Üst Kurula görüş
bildirmek.
Çalışma Esasları
Madde 6
a) Kurul; Şubat, Haziran, Ekim aylarının ilk
haftasında olmak üzere yılda üç sefer düzenli olarak
toplanır.
b) Gerekli görüldüğü hallerde Bakanın veya Kurul
Başkanının çağrısı ile olağanüstü toplanabilir.
c) Kurul üyelerinin görev süresi üç yıldır. Bu süre
sonunda yeniden görevlendirilebilirler.
d) Kurul, ilk toplantısında kendi üyeleri arasından
bir başkan, iki başkan yardımcısı ve bir raportör
seçer. Bunların görev süresi üç yıldır. Görevi sona
erenler yeniden seçilebilir.
e) Kurula, Başkanın yokluğunda yapılan seçimlerde
daha çok oy alan Başkan Yardımcısı başkanlık eder.
f)Toplantı üye tam sayısının yarıdan bir fazlası ile
yapılır. Kararlar toplantıya katılanların yarısının
bir fazlası ile alınır. Eşitlik halinde Kurul
Başkanının oyu iki oy sayılır.
g)Kurul üyeleri mazeretsiz olarak arka arkaya üç
toplantıya katılmadıkları takdirde Kuruldan çekilmiş
sayılır. Çekilen ve çekilmiş sayılan üyelerin yerine
aynı usulle yeniden görevlendirme yapılır.
h) Kurulun sekretarya hizmetleri Başkanlık
tarafından yerine getirilir.
i) Kurulun giderleri Başbakanlık bütçesinden
karşılanır.
j)Toplantı sonuçları Kurul Başkanı tarafından bir
rapor halinde Bakana ve Üst Kurula iletilir.
k)Kurul çalışmalarının gerektirdiği hallerde
komisyonlar ve alt komiteler kurabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
Madde 7
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 8
Bu Yönetmelik Hükümlerini Kurulun bağlı olduğu Bakan
yürütür.
------------------------------------
* Yönetmelik 15 Ağustos 2001 tarih ve 24494 sayılı
Resmi Gazetede,
1.Değişiklik 08 Haziran 2002 tarih ve 24779 sayılı
Resmi Gazetede,
2.Değişiklik 20 Şubat 2003 tarih ve 25026 sayılı
Resmi Gazetede,
3.Değişiklik 23 Kasım 2003 tarih ve 25298 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
İNSAN HAKLARI İHLALİ İDDİALARINI İNCELEME
HEYETLERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE İŞLEYİŞİ İLE İLGİLİ
USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1
Bu Yönetmeliğin amacı; Başbakanlık bünyesinde
kurulan İnsan Hakları İhlali İddialarını İnceleme
Heyetlerinin kuruluş, görev ve işleyişi ile ilgili
usul ve esasları düzenlemektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2
Bu Yönetmelik; 10/10/1984 tarihli ve 3056 sayılı
Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunda
değişiklik yapan 12/4/2001 tarihli ve 4643 sayılı
Kanunun Geçici 2 nci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3
Bu Yönetmelikte geçen;
Devlet Bakanlığı: : İnsan Haklarından Sorumlu Devlet
Bakanlığını,
Üst Kurul : İnsan Hakları Üst Kurulunu,
Başkanlık : İnsan Hakları Başkanlığını,
Heyet : İnsan Hakları İhlali İddialarını İnceleme
Heyetlerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İnsan Hakları İhlali İddialarını İnceleme
Heyetlerinin
Kuruluş, Görev ve İşleyişi ile İlgili Esaslar
Kuruluşu
Madde 4
Heyet; Başbakanlık, Adalet Bakanlığı, İçişleri
Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Milli Eğitim
Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı temsilcileri ile insan
hakları alanında çalışmalar yapan kişiler ve meslek
kuruluşları temsilcileri arasından inceleme ve
araştırma
yeri ve konusuna göre Devlet Bakanınca oluşturulur.
Heyetin inceleme ve araştırma konusuna göre,
İçişleri Bakanlığı temsilcisi; Bakanlık Merkez
Teşkilatı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Emniyet
Genel Müdürlüğünden belirlenir.
Heyette görev alacak bakanlık temsilcileri
kurumlarınca belirlenir.
Görevleri
Madde 5
Heyet insan hakları ihlali iddialarını yerinde
incelemek ve araştırmakla görevlidir.
İhlal İddiasının Kabulü
Madde 6
a) İhlal iddiaları ile ilgili başvuru, kanıtlarıyla
birlikte Başkanlığa yapılır.
b) Başvuruya bağlı olmaksızın, Başbakan tarafından
re’sen inceleme heyeti
oluşturulması istenebilir.
c) Başkanlığın ön incelemeyi yapıp, ilgili kurumdan
iddia hakkında bilgi aldıktan sonra iddiayı kabul
edilebilir nitelikte bulması halinde, söz konusu
iddia İnsan Hakları Üst Kurulunun gündemine alınarak
görüşülür.
d) Devlet Bakanının onayı ile Heyet çalışmalarına
başlar.
Çalışma Esasları
Madde 7
a) Heyet, Devlet Bakanı tarafından beş kişiden az
olmamak üzere
oluşturulur.
b) Heyete Başbakanlık temsilcisi başkanlık eder.
c) Heyetin sekretarya hizmetleri Başkanlık
tarafından yerine getirilir.
d) İnceleme ve araştırma sonuçları, rapor halinde
Devlet Bakanlığına sunulur.
e) Heyetin giderleri Başbakanlık bütçesinden
karşılanır.
f) İhtiyaç duyulduğunda Devlet Bakanı birden fazla
heyet oluşturabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
Madde 8
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 9
Bu Yönetmelik hükümlerini Heyetin bağlı olduığu
Devlet Bakanı yürütür.
RESMİ GAZETE 23 Kasım 2003 PAZAR Sayı : 25298
Başbakanlıktan:
İL VE İLÇE İNSAN HAKLARI KURULLARININ KURULUŞ, GÖREV
VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; toplumda ve kamu
görevlilerinde insan hakları bilincini geliştirmek,
insan haklarını korumak, ihlal iddialarını incelemek
ve araştırmak, insan hak ve özgürlüklerinin
kullanılmasının önündeki engeller ile hak
ihlallerine yol açan sosyal, siyasi, hukuki ve idari
nedenleri incelemek, araştırmak ve bunların çözümüne
ilişkin önerilerde bulunmak üzere, illerde “İl İnsan
Hakları Kurulu” ile ilçelerde “İlçe İnsan Hakları
Kurulu”nun kuruluş, görev ve çalışma esaslarını
belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik il ve ilçe İnsan Hakları
Kurullarının kuruluş, görev ve çalışma esaslarına
ilişkin iş ve işlemleri kapsar.
Hukuki dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik 3056 sayılı Başbakanlık
Teşkilâtı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun ek 6 ncı
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte;
a)..Bakanlık..: Başbakanın görevlendireceği insan
haklarından sorumlu Başbakan Yardımcılığını veya
Devlet Bakanlığını,
b) Bakan : Başbakan tarafından görevlendirilen insan
haklarından sorumlu Başbakan Yardımcısını veya
Devlet Bakanını,
c) Başkanlık : Başbakanlık İnsan Hakları
Başkanlığını,
d) İl Kurulu : İl İnsan Hakları Kurulunu,
e) İl Masası : İl İnsan Hakları Danışma ve Başvuru
Masasını,
f) İlçe Kurulu : İlçe İnsan Hakları Kurulunu,
g) İlçe Masası : İlçe İnsan Hakları Danışma ve
Başvuru Masasını,
h) Sivil Toplum Kuruluşu : Çalışmaları gönüllülük
esasına dayalı, tüzüklerinde ve çalışma
programlarında insan hakları konularına yer verilen
dernek, vakıf gibi tüzel kişiliğe sahip kuruluşları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının Kuruluşu
İl Kurulu
Madde 5 — Bu Yönetmelikte belirtilen görevleri
yerine getirmek üzere İl Kurulu, vali veya valinin
görevlendireceği bir vali yardımcısının
başkanlığında;
a) Büyükşehir statüsü bulunan illerde büyükşehir
belediye başkanı veya başkan yardımcısı, diğer
illerde il belediye başkanı veya başkan yardımcısı,
b) İl Genel Meclisinin kendi üyeleri arasından
seçeceği bir temsilci,
c) Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubu bulunan
siyasi partilerin il başkanları veya
görevlendirecekleri bir temsilci,
d) Üniversite rektörleri veya bu konuda
görevlendirecekleri bir öğretim üyesi ya da elemanı,
e) Valilik tarafından belirlenecek kamu kurum ve
kuruluşlarında görev yapan bir avukat veya hukuk
fakültesi mezunu bir kamu görevlisi,
f) Baro temsilcisi,
g) Tabip odasından bir temsilci,
h) Ticaret veya sanayi odasından valilik tarafından
belirlenecek bir temsilci,
i) Valilik tarafından belirlenecek diğer meslek
odaları veya sendikalardan bir temsilci,
j) Mahalli televizyon, gazete, radyo gibi
kuruluşlardan başvuranlar arasından valilik
tarafından belirlenecek bir temsilci,
k) Muhtarlar derneği başkanı, yoksa mahalle
muhtarlarından başvuranlar arasından valilik
tarafından belirlenecek bir temsilci,
l) Okul-aile birliklerinden başvuranlar arasından
valilik tarafından belirlenecek bir temsilci,
m) Sivil Toplum Kuruluşlarından başvuranlar
arasından valilik tarafından belirlenecek en az üç
temsilciden,
oluşur.
Kurul başkanı gerekli gördüğü durumlarda ilgili kamu
veya özel kuruluş temsilcilerini veya kişileri de
toplantıya çağırabilir.
İlçe Kurulu
Madde 6 — Bu Yönetmelikteki görevleri yerine
getirmek üzere İlçe Kurulu, kaymakamın
başkanlığında;
a) İlçe belediye başkanı veya başkan yardımcısı,
b) İl Genel Meclisinin ilçeden seçilen üyeleri
arasından seçeceği bir temsilci,
c) Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubu bulunan
siyasi partilerin ilçe başkanları veya
görevlendirecekleri bir temsilci,
d) Fakülte veya yüksekokulun bu konuda
görevlendirecekleri bir öğretim üyesi veya elemanı,
e) Kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan bir
avukat veya hukuk fakültesi mezunu bir kamu
görevlisi,
f) İlçede görev yapan avukatlardan başvuranlar
arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek bir
temsilci,
g) İlçede görev yapan doktorlardan başvuranlar
arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek bir
temsilci,
h) Kaymakamlık tarafından belirlenecek meslek
odalarından veya sendikalardan bir temsilci,
i) Mahalli televizyon, gazete, radyo gibi
kuruluşlardan başvuranlar arasından kaymakamlık
tarafından belirlenecek bir temsilci,
j) Muhtarlar derneği başkanı, yoksa mahalle
muhtarlarından başvuranlar arasından kaymakamlık
tarafından belirlenecek bir temsilci,
k) Okul-aile birliklerinden başvuranlar arasından
kaymakamlık tarafından belirlenecek bir temsilci,
l) Sivil Toplum Kuruluşlarından başvuranlar
arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek en az
iki temsilciden,
oluşur.
Kurul Başkanı gerekli gördüğü durumlarda ilgili kamu
veya özel kuruluş temsilcilerini veya kişileri de
toplantıya çağırabilir.
Danışma ve başvuru masaları
Madde 7 — İllerde valilik yazı işleri müdürlüğünde,
ilçelerde kaymakamlık yazı işleri müdürlüğünde
herkesin kolayca ulaşabileceği bir danışma ve
başvuru masası oluşturulur. Masaya gelen
başvurularla ilgilenmek üzere illerde vali,
ilçelerde kaymakam tarafından sürekli bir memur
görevlendirilir. Masa görevlisinin hukuk
formasyonuna sahip olması veya halkla ilişkiler
konusunda uzman olması göz önünde bulundurulur.
Komisyonlar
Madde 8 — En az üç üyeden oluşmak üzere, İl ve İlçe
Kurulları bünyesinde;
a) Halkla ilişkiler ve iletişim faaliyetleri,
b) İnsan hakları eğitimi ve insan hakları bilincini
geliştirme,
c) İnsan hakları ihlallerini araştırma, inceleme ve
değerlendirme,
konularında birer komisyon oluşturulur.
Gerekli görülen hallerde diğer konularda da
komisyonlar oluşturulabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının Görevleri
Genel görevler
Madde 9 — İl ve İlçe Kurulları;
a) İllerde Bakanlık, Başkanlık, Valilik, İl Masası,
İl Kurulu üyeleri ve İlçe Kurulları tarafından İl
Kurulunun gündemine getirilen; ilçelerde de
Bakanlık, Başkanlık, Valilik, İl Kurulu,
Kaymakamlık, İlçe Masası ve İlçe Kurulu üyeleri
tarafından İlçe Kurulu gündemine getirilen konuları
değerlendirmek,
b) İnsan hakları ihlal iddialarını incelemek ve
araştırmak,
c) İnsan haklarının korunması ve insan hak ve
özgürlüklerinin kullanılmasının önündeki engeller
ile hak ihlallerine yol açan sosyal, siyasi, hukuki
ve idari sebepleri incelemek, araştırmak ve bunların
çözümüne ilişkin valilik veya kaymakamlık makamına
önerilerde bulunmak,
d) Her türlü ayrımcılığın önlenmesi için gerekli
çalışmaları yapmak,
e) İdarenin uygulamalarında vatandaşlara hoşgörü ve
nezaketle yaklaşılmasını sağlamak amacıyla gerekli
çalışmaları yapmak,
f) Ayda bir tüm çalışmaları özet olarak, ilçelerde
İl Kuruluna, illerde Başkanlığa bildirmek,
ile görevlidir.
Halkla ilişkiler ve iletişim
Madde 10 — İl ve İlçe Kurulları;
a) İl ve İlçe Masaları kurmak,
b) İnsan haklarına ilişkin ihbar, dilek, talep ve
şikayeti olan kişilerin, insan hakları kurullarına
başvurularını kolaylaştırmak için, bütün kamu kurum
ve kuruluşları ile şehrin önemli noktalarına “İnsan
Hakları Başvuru Kutuları” koymak ve bu kutuların
valilik ve kaymakamlık tarafından görevlendirilen
personel marifetiyle mümkün olan en kısa sürede
açılmasını ve içindekilerin bir tutanakla masa
başkanlığına teslim edilmesini sağlamak,
c) Telefon ve elektronik postayla ihbar imkanını
sağlayacak tedbirleri almak, bu amaçla herkesin
danışma ve başvuru masalarına ulaşılabileceği
telefon ve elektronik mektup adreslerini yazılı ve
görsel basın aracılığıyla halka duyurmak,
d) Kurulların çalışmalarıyla ilgili olarak halkı
bilgilendirmek, bu amaçla yazılı ve görsel basın
kuruluşlarıyla işbirliği yapmak ve internet
imkanından yararlanmak,
e) Kurulların görev ve çalışmalarında sivil toplum
kuruluşlarıyla işbirliğini geliştirmek,
f) Sivil toplum kuruluşlarının insan hakları
konularında çalışmalar yapmalarını teşvik etmek ve
desteklemek,
ile görevlidir.
Bilgilendirme, bilinçlendirme ve eğitim
Madde 11 — İl ve İlçe Kurulları;
a) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye
Cumhuriyeti Anayasasında yeralan insan hakları
konularında her türlü çalışmayı yaparak, kurul
üyeleri, uygulayıcılar ve vatandaşların
bilinçlendirilmesini sağlamak amacıyla etkinlikler
düzenlemek,
b) Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel
Beyannamesi metni ve insan hakları konusunda taraf
olduğumuz uluslararası sözleşmeleri kurul üyelerine,
kamu kurum ve kuruluşlarına ve vatandaşlara
dağıtmak,
c) İnsan hakları ile ilgili kitap, broşür ve mevzuat
metinlerini temin ederek kurul üyelerine, ilgili
kamu kurum ve kuruluşlarına ve vatandaşlara
dağıtmak,
d) İnsan hakları konusunda, levha, afiş, broşür ve
panolar hazırlanarak veya temin edilerek halkın
görebileceği yerlere asmak,
e) İnsan hakları bilincinin yaygınlaştırılması
amacıyla, köy ve mahalle muhtarlıklarıyla diyalogu
geliştirmek,
f) İnsan hakları konusunda panel, konferans,
seminer, konser, tiyatro, slayt ve film gösterisi
gibi etkinlikler düzenlemek,
g)Yerel radyo ve televizyon kanallarında uzmanların
katılımıyla insan hakları konusunda programlar
düzenleyerek aydınlatıcı bilgiler verilmesini
sağlamak,
h) İlk ve orta dereceli okullarda insan hakları
öğrenci kolu kurulmasını ve insan haklarına saygı
bilincini yerleştirmek için etkinlikler
düzenlenmesini teşvik etmek,
i) Fakültelerin ve yüksekokulların insan hakları
alanındaki faaliyetlerini desteklemek,
j) Çevre bilincini yaygınlaştırmak amacıyla
bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları yapmak,
k) Kütüphanelere insan hakları konulu kitap, dergi
ve broşür gibi kaynakları temin ederek halkın
kullanımına sunulmasını sağlamak,
ile görevlidir.
Araştırma ve izleme
Madde 12 — İl ve İlçe Kurulları;
a) İnsan haklarıyla ilgili konularda üniversiteler,
kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve diğer
kurumlarla işbirliği yaparak araştırma yapılması,
yaptırılması ve rapor hazırlanmasını sağlamak,
b) Kadın, çocuk, hasta ve özürlü hakları ile ilgili
araştırmalar yapılması ve çözümler üretilmesini
teşvik etmek,
c) İnsan hakları ihlaline neden olan çevre ve trafik
sorunları ile ilgili araştırmalar yapılması ve
çözümler üretilmesini teşvik etmek,
d) İlköğretim çağına geldiği halde çeşitli
sebeplerle okula gidemeyen çocuklarla ilgili
araştırmalar yapılmasını sağlamak,
e) Sokak çocuklarının sorunlarının çözümüne, çocuk
işçiliğinin ve çocuk dilenciliğinin önlenmesine
yönelik çalışmalar yapılmasını sağlamak,
f) İnsan hakları uygulamalarını yerinde görmek
amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlara ziyaretler
gerçekleştirmek,
g) İnsan hakları uygulamalarının teşvik edilmesi
amacıyla örnek kurum ve kuruluşlar ile kamu
görevlilerinin tespit edilerek ödüllendirilmesini
sağlamak,
h) Karakol ve nezarethane denetleme formlarını
inceleyerek varsa aksaklıkların giderilmesi
hususunda ilgililere tavsiyelerde bulunmak,
i) Nezarethane koşullarının iyileştirilmesi ve
ilgili mevzuata uygun hale getirilmesi hususunda
tavsiyelerde bulunmak,
j) Sanık haklarının etkin bir şekilde uygulanmasını
sağlamaya yönelik araştırma ve inceleme yapmak,
ile görevlidir.
İhlal iddialarını inceleme ve karara bağlama
Madde 13 — İl ve İlçe Kurulları; insan hakları
ihlali iddiaları ile ilgili başvuruları incelemek ve
araştırmak, inceleme ve araştırma sonuçlarını
değerlendirmek, ulaşılan sonuçları konusuna göre
Cumhuriyet savcılıklarına ya da ilgili idari
makamlara iletmek ve sonucunu takip etmekle
görevlidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının Çalışma Usul
ve Esasları
Kurul toplantı esasları
Madde 14 — Kurullar aşağıdaki usul ve esaslara göre
çalışır;
a) Kurullar ayda bir defa toplanır. Ancak gerekli
görülen durumlarda, başkanın çağrısı üzerine ayda
birden fazla da toplanabilir.
b) Kurul toplantılarına illerde vali veya valinin
görevlendireceği bir vali yardımcısı, ilçelerde
kaymakam başkanlık eder.
c) Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile
toplanır ve toplantıya katılan üyelerin salt
çoğunluğu ile karar verir.
d) Kararlara itirazı olan üyelerin karşı oy
gerekçeleri, karar altında özet olarak kaydedilir.
e) Kurul Başkanı ve üyeleri; kendileri, alt ve üst
soylarından biri ve eşleri ile ilgili olan konuların
görüşüldüğü toplantılara katılamazlar.
f) Toplantıya katılmayan üyelerin mazeretleri
toplantı tutanağında belirtilir. Kurul
toplantılarına katılmakta özen göstermeyen üyelerin
kurum ve kuruluşları uyarılır ve üç defa üst üste
kurul toplantılarına katılmayanların üyeliği düşmüş
sayılır.
g) Gündem, kurul başkanı tarafından üyelerin
teklifleri de dikkate alınarak hazırlanır ve
toplantıdan önce kurul üyelerine dağıtılır.
h) Toplantılar nedeniyle üyelere herhangi bir ücret
ödenmez.
Sekretarya hizmeti
Madde 15 — Kurulun sekretarya hizmetleri, illerde ve
ilçelerde yazı işleri müdürlükleri tarafından
yürütülür. Zorunlu masraflar valilik ve kaymakamlık
tarafından karşılanır.
Komisyonların çalışma usul ve esasları
Madde 16 — Komisyonlar toplantılarını çalışma
şartlarına göre belirleyecekleri aralıklarla
gerçekleştirir. Komisyonlar çalışmalarını yaparken
diğer kurul üyelerinin bilgi ve görüşüne de
başvurabilir. Komisyonlar yapacakları çalışmaları
araştırma, inceleme ve değerlendirme raporlarını
kurul gündemine getirmek üzere kurul başkanına
sunar.
Başvuruların alınması
Madde 17 — Masalar başvuruların alınmasında
aşağıdaki usul ve esaslara uyar;
a) Başvuruların mümkün olabildiğince
kolaylaştırılması esas olup, başvurular dilekçeyle,
telefonla, elektronik posta veya şehrin değişik
yerlerine konulan İnsan Hakları Başvuru Kutuları
aracılığıyla veya sözlü olarak yapılabilir.
b) Elektronik posta mesajları ve İnsan Hakları
Başvuru Kutuları mümkün olan en kısa sürede açılır.
c) Başvuru sahibinden başvuruyla ilgili bilgi ve
belgeler alınır.
d) Dilekçeyle yapılan başvurularda, başvuru sahibine
başvurunun tarih ve sayısını gösteren bir alındı
belgesi verilir.
e) Masaya gelen tüm başvurular, takibinin yapılması
amacıyla dosyalanır, takip defterine kaydedilir; her
başvuruya bir kayıt numarası verildikten sonra en
kısa sürede kurul başkanına iletilir.
Başvuruların değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması
Madde 18 — Başvuruların değerlendirilmesi ve
sonuçlandırılmasında aşağıdaki usul ve esaslara
uyulur;
a) İl ve İlçe Kurullarına yapılan başvurular, İl ve
İlçe Masaları aracılığıyla kurul gündemine
getirilir.
b) İl ve İlçe Masalarına gelen her başvuru kurulda
görüşülür ve başvurularla ilgili ne tür işlemler
yapılacağına karar verilir.
c) Başvurular, konularına göre ilgili kanunlarda
belirtilen zamanaşımı süreleri göz önünde tutularak
değerlendirilir.
d) Kurulda alınan kararlar ve yapılan işlemler
yazılı olarak başvuru sahibine en geç otuz gün
içerisinde bildirilir ve gerekli hallerde ara bilgi
de verilir.
e) Kurul, gerekli gördüğü hallerde re’sen veya
başvuru sahibinin isteği üzerine, başvuru sahibini
veya temsilcisini dinleyebilir.
f) Başvuru hakkında karar verilmesine imkan vermeyen
eksiklikler söz konusu ise, eksikliklerin
tamamlanması için ara karar alınır.
g) Bakanlık ve Başkanlık tarafından iletilen konular
ilgili kurulda öncelikle görüşülerek sonuçlandırılır
ve sonucundan Bakanlığa veya Başkanlığa bilgi
verilir.
h) Başvuru sahibine verilecek yanıtta, hakları
konusunda kendisine başvurabileceği yasal yollar
hakkında bilgi verilir.
i) Kurul kararları, ilgili kamu kurum ve kuruluşları
tarafından geciktirilmeksizin öncelikle ele alınıp
sonuçlandırılır.
Raporlama
Madde 19 — Kurullar tarafından faaliyetleri ile
ilgili aylık rapor hazırlanır. Hazırlanan raporlar
dönemi izleyen ayın ilk 10 günü içerisinde valilik
kanalıyla Başkanlığa gönderilir.
Ayrıca kurullar, Dünya İnsan Hakları Günü ve Haftası
programı çerçevesinde yapılan faaliyetleri içerir
bir raporu bir ay içerisinde valilik kanalıyla
Başkanlığa gönderir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Yürürlükten kaldırılan hükümler
Madde 20 — 2/11/2000 tarihli ve 24218 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan “İnsan Hakları Kurullarının
Görev, Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında
Yönetmelik” yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 21 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 22 — Bu Yönetmelik hükümlerini insan
haklarından sorumlu Bakan yürütür.
Official
Gazette 23 November 2003
Regulations
From the Prime Ministry:
Regulation on the Establishment, Duties and Working
Principles of Provincial and Sub-provincial Human
Rights Boards
PART I
Purpose, Scope, Legal Basis and Definitions
Purpose
Article 1- The purpose of this Regulation is to set
out the establishment, duties and working principles
of “Provincial Human Rights Boards” in the provinces,
and the “Sub-provincial Human Rights Boards” in the
districts, in order to promote awareness on human
rights in the society and among public officials, to
protect human rights, to examine and investigate
allegations of violations, to examine and
investigate the obstacles to the enjoyment of human
rights and liberties, as well as the social,
political and administrative reasons leading to
violations of rights and to recommend solutions to
this end.
Scope
Article 2- This Regulation comprises the works and
actions relating to the establishment, duties and
working principles of provincial and sub-provincial
Human Rights Boards.
Legal Basis
Article 3- This Regulation has been prepared based
on additional article 6 of the Law No: 3056 on the
Adoption of the Amended Decree on the Establishment
of the Prime Ministry.
Definitions
Article 4- For the purposes of this Act;
a) The Ministry shall denote the State Ministry or
the Office of the Deputy Prime Minister responsible
for human rights appointed by the Prime Minister.
b) The Minister shall denote the State Minister or
the Deputy Prime Minister, responsible for human
rights, appointed by the Prime Minister.
c) The Presidency shall denote the Human Rights
Presidency of the Prime Ministry.
d) The “Provincial Board” shall denote the
Provincial Human Rights Board.
e) The “Provincial Desk” shall denote the Provincial
Human Rights Information and Application Desk.
f) The “Sub-provincial Board” shall denote the Sub-provincial
Human Rights Board.
g) The “Sub-provincial Desk” shall denote the Sub-provincial
Human Rights Information and Application Desk.
h) Non-Governmental Organisation shall denote
voluntary organisations, which have the status of a
legal entity, such as associations and foundations,
and which include human rights issues in their
statutes and work programmes.
PART II
The Establishment of Provincial and Sub-provincial
Human Rights Boards
Provincial Boards
Article 5- In order to fulfil the duties set out
in this Regulation, under the chairmanship of the
governor or a deputy governor to be delegated by the
governor, the Provincial Board shall comprise;
a) The mayor or deputy mayor of the greater
municipality in provinces which have the status of a
greater municipality, the provincial mayor or deputy
mayor in other provinces,
b) A representative to be selected by the Provincial
General Assembly from among its members,
c) The provincial head or a selected representative
of the political parties represented in the Turkish
Grand National Assembly,
d) University rectors or a lecturer to be appointed
by them for this purpose,
e) A lawyer or a law school graduate public official
working in the public institutions or bodies to be
identified by the Governorship,
f) The representative of the Bar Association,
g) A representative from Turkish Medical Association,
h) A representative from the Chamber of Industry or
Trade to be identified by the Governorship,
i) A representative from the other professional
associations or trade unions to be determined by the
Governorship,
j) A representative to be identified by the
Governorship from among the applications lodged by
institutions such as local TV channels, newspapers
and radio stations,
k) The chairman of the Mukhtars’ (headman in a
village or neighbourhood of a city) Association, in
its absence, a representative to be identified by
the Governorship from among the applications lodged
by the mukhtars of quarters (neighbourghoods),
l) A representative to be identified by the
Governorship from among the applications lodged by
the school-parent unions,
m) At least three representatives to be identified
by the Governorship from among the applications
lodged by the NGOs.
The President of the Board may invite individuals or
representatives of related public or private
institutions to a meeting, if s/he deems it
necessary.
Sub-provincial Boards
Article 6- In order to fulfil the duties set out
in this Regulation, under the chairmanship of the
sub-provincial governor, the Sub-provincial Board
shall comprise;
a) The mayor or deputy mayor of the sub-province,
b) A representative to be selected by the Provincial
General Assembly from among its members elected from
the sub-province,
c) The sub-provincial head or a selected
representative of the political parties represented
in the Turkish Grand National Assembly,
d) A lecturer to be appointed for this purpose by a
faculty or a higher education institution,
e) A lawyer or a law school graduate public official
working in public institutions or bodies,
f) A representative to be determined by the sub-provincial
governorship from among the applications lodged by
lawyers working in the sub-province,
g) A representative to be determined by the sub-provincial
governorship from among the applications lodged by
doctors working in the sub-province,
h) A representative from the professional
associations or trade unions to be determined by the
Sub-provincial Governorship,
i) A representative to be identified by the Sub-provincial
Governorship from among the applications lodged by
institutions such as local TV channels, newspapers
and radio stations,
j) The chairman of the Mukhtars’ Association, in its
absence, a representative to be identified by the
Sub-provincial Governorship from among the
applications lodged by the mukhtars of the quarters,
k) A representative to be identified by the Sub-provincial
Governorship from among the applications lodged by
the school-parent unions,
l) At least two representatives to be identified by
the Sub-provincial Governorship from among the
applications lodged by the NGOs.
The President of the Board may invite individuals or
representatives of related public or private
institutions to a meeting, if s/he deems it
necessary.
Information and application desks
Article 7- An easily accessible information and
application desk shall be set up at the secretariat
of the governorships and the sub-provincial
governorships. A full-time employee shall be
appointed by the governor in the provinces and the
sub-provincial governor in the districts to deal
with applications made to the desk. The fact that
the employee working in the desk should have a legal
background or should be specialised on public
relations shall be taken into consideration.
Committees
Article 8- Under the body of the Provincial and
Sub-provincial Boards, committees shall be formed in
the following areas with at least three members;
a) Public relations and communication activities,
b) Human rights training and increasing awareness on
human rights,
c) Investigating, examining and evaluating human
rights violations.
Committees may be established in other areas, if
deemed necessary.
PART III
Duties of the Provincial and Sub-provincial
Human Rights Boards
General Duties
Article 9- The Provincial and Sub-provincial
Boards shall have the following duties;
a) To evaluate, in the provinces, the issues brought
to the attention of the Provincial Boards by the
Ministry, Presidency, Governorship, Provincial Desk,
members of the Provincial Board and Sub-provincial
Boards; To evaluate, in the sub-provinces, the
issues brought to the attention of the Sub-provincial
Boards by the Ministry, Presidency, Governorship,
Provincial Board, Sub-provincial Governorship, Sub-provincial
Desk and the members of the Sub-provincial Board,
b) To examine and investigate allegations of human
rights violations,
c) To examine and investigate the obstacles to the
protection of human rights, the enjoyment of human
rights and liberties, as well as the social,
political and administrative reasons leading to
violations of rights and to recommend solutions to
the Governorship and Sub-provincial Governorship,
d) To conduct the necessary work in order to prevent
all kinds of discrimination,
e) To conduct the necessary work in order to ensure
that the administration treats the citizens in a
tolerant and polite manner in its practices,
f) To give, on a monthly basis, a summary report of
the work done to the Provincial Board in the sub-provinces
and to the Presidency in the provinces.
Public Relations and Communication
Article 10- The Provincial and Sub-provincial
Boards shall have the following duties;
a) To set up Provincial and Sub-provincial Desks,
b) In order to facilitate the applications to human
rights boards of persons who have denunciations,
requests, demands or complaints concerning human
rights, to install “Human Rights Application Boxes”
in all public bodies and institutions and in the
important locations of the city, and to ensure that
these boxes are opened, as soon as possible, by
personnel to be appointed by the governorship and
the Sub-provincial Governorship and that its
contents are submitted to the desks along with a
written report,
c) To take measures in order to allow denunciations
to be reported via telephone and e-mail and, to this
end, publicly announcing through written and visual
media the telephone numbers and e-mail addresses
providing access to information and application
desks,
d) To inform the public about the work of the Boards,
to this end, cooperating with the written and visual
media organisations and making use of the internet,
e) To promote cooperation with NGOs in the works and
duties of the Boards,
f) To encourage and support the NGOs to conduct
works on human rights issues.
Information campaigns, awareness building and
training
Article 11- The Provincial and Sub-provincial
Boards shall have the following duties;
a) To organise activities so as to increase the
awareness of the members of the board, implementers
and citizens by conducting all kinds of works on
human rights issues enshrined in the European
Convention on Human Rights and the Constitution of
the Republic of Turkey,
b) To distribute to the members of the board, public
bodies and institutions and the citizens the text of
the UN’s Universal Declaration of Human Rights and
the international conventions on human rights to
which we are a party,
c) To obtain books, brochures and legal texts on
human rights and to distribute them to the members
of the board, public bodies and institutions and the
citizens,
d) To prepare or obtain signboards, posters and
notice boards on human rights and to put them up in
visible places,
e) To enhance dialogue with the mukthars of villages
and districts with the aim of promoting awareness on
human rights,
f) To organise activities on human rights such as
panel discussions, conferences, concerts, plays,
slight and film shows,
g) To organise human rights programmes in the local
radio and TV channels with the participation of
experts and thus to ensure that explanatory
information is provided,
h) To stimulate the formation of human rights
student’s clubs in primary and secondary education
schools and the organisation of activities aiming to
promote awareness on human rights,
i) To conduct work on information campaigns and
awareness building in order to promote awareness on
environment,
j) To provide to the libraries and thus submit to
the disposal of people sources such as books,
periodicals and brochures on human rights.
Researches and Monitoring
Article 12- The Provincial and Sub-provincial Boards
shall have the following duties;
a) To ensure that researches are conducted,
commissioned and reports are prepared on issues
relating to human rights, in cooperation with
universities, public bodies and institutions, NGOs
and other organisations,
b) To stimulate researches and finding of solutions
relating to the rights of women, children, the ill
and disabled,
c) To stimulate researches and finding of solutions
on environmental and traffic problems leading to
human rights violations,
d) To ensure that researches are conducted on
children who, for various reasons, cannot enrol in
school education despite having reached the age of
basic education,
e) To ensure that work is carried out in order to
seek solutions to the problems of street children
and to prevent child labour and child begging,
f) To conduct visits to the related institutions and
bodies in order to observe, on site, the human
rights practices,
g) To identify and reward exemplary institutions,
agencies and public officials, in order to promote
human rights practices,
h) To examine the inspection forms at the police
stations and detention houses and to make
recommendations for the elimination of discrepancies,
if any,
i) To make recommendations for improvement of
conditions in detention houses and on their
compliance with the relevant legislation,
j) To conduct researches and examinations to ensure
that the rights of suspects are exercised in an
effective manner.
Examining and deciding on allegations of
violations
Article 13- The Provincial and Sub-provincial Boards
are entrusted with the task of examining and
investigating applications concerning allegations of
human rights violations, assessing the results of
the examination and investigation, and referring the
obtained results to the Offices of the Public
Prosecutors or relevant administrative authorities
depending on the subject and following up its
results.
PART IV
The Working Principles and Procedures of Provincial
and Sub-provincial Human Rights Boards
Principles governing Board Meetings
Article 14- The Boards shall function on the basis
of the following principles and procedures;
a) The Boards shall convene once a month. However,
when deemed necessary, it may convene more than once
upon the call of the chairman.
b) The Board meetings shall be chaired by the
governor or a deputy governor to be delegated by the
governor in the provinces, and by the sub-provincial
governor in the districts.
c) The Board shall convene with absolute majority of
the total number of members and take decisions by an
absolute majority of those present.
d) Where members have objections against a decision,
their reasons for voting against the decision shall
be noted in summary under the decision,
e) The Chairman and members of the Board cannot
participate in meetings where issues relating to
themselves, their parents, offspring or spouses are
being deliberated,
f) Where members fail to attend the meeting, the
reason shall be indicated in the minutes of the
meeting. The institutions and bodies of members, who
are careless about their attendance in the meetings,
shall be warned and those failing to participate in
three successive board meetings shall be excluded
from membership.
g) The agenda shall be prepared by the Chairman of
the Board by taking into consideration the proposals
of the members and shall be distributed to the Board
members before the meeting.
h) No fees shall be paid to the members on account
of the meetings.
Secretariat Services
Article 15- The secretariat services of the Board
shall be carried out by the secretariats in the
provinces and sub-provinces. Compulsory expenses
shall be met by the governorships and sub-governorships.
The Working Principles and Procedures of the
Committees
Article 16- The committees shall hold their meetings
at intervals they will determine according to their
working conditions. During the performance of their
work, the committee members may consult the other
board members for information or opinion. The
committees shall present to the chairman of the
board the reports of their researches, examinations
and assessment so as to be brought to the agenda of
the board.
Receiving of Applications
Article 17- The Desks shall follow the below
principles and procedures when receiving
applications;
a) As it is essential to facilitate, as much as
possible, the application process, it shall be
possible to lodge applications by petitions,
telephone, e-mail or via the Human Rights
Applications Boxes installed in different locations
of the city.
b) The e-mails and Human Rights Applications Boxes
shall be opened as soon as possible.
c) Information and documents relating to the
application shall be taken from the applicant.
d) Where applications are made by a petition, a
receipt stating the date and number of the
application shall be given to the applicant.
e) All applications received by the desk shall be
filed and registered in a notebook in order to be
followed-up; each application shall be forwarded to
the chairman of the board, as soon as a registration
number is given to it.
Assessing and Finalising Applications
Article 18- Applications shall be assessed and
finalised on the basis of the following principles
and procedures;
a) The applications made to Provincial and Sub-provincial
Boards shall be brought to the agenda of board by
Provincial and Sub-provincial Desks.
b) All applications received by Provincial and Sub-provincial
Desks shall be discussed by the board and a decision
shall be taken on the type of procedures to be
conducted.
c) Depending on their subjects, the applications
shall be evaluated taking into account the time
limits for punishment of crimes, as foreseen in the
laws.
d) The applicant shall be informed, in writing, of
the decisions made and actions taken by the board
within 30 days at the latest and interim information
may also be provided, when necessary.
e) If deemed necessary, upon the request of the
applicant or on its own initiative, the board may
listen to the applicant or his/her representative.
f) If there are missing elements rendering it
impossible to reach a decision on the application,
an interim decision shall be taken to remedy the
deficiencies.
g) The issues conveyed by the Ministry or Presidency
shall be debated and finalised, in priority, at the
relevant board and the Ministry or Presidency shall
be informed of their results.
h) In the reply to be given to the applicant, s/he
shall be informed about the applicable legal
remedies.
i) The decisions of the board shall be taken up and
finalised, in priority, by the relevant public
bodies and institutions without delay.
Reporting
Article 19- The boards shall prepare monthly reports
about their activities. The reports prepared shall
be sent to the Presidency through the Governorship
within the first 10 days of the month following the
reporting period.
In addition, through the Governorships, the boards
shall send to the Presidency a report about the
activities carried out, within the framework of the
Programme for the World Human Rights Day and Week,
within one month.
PART V
Miscellaneous
Abrogated provisions
Article 20- “The Regulation on the Duties,
Establishment and Working Principles of Human Rights
Boards” published in the Official Gazette of
2/11/2000 with No: 24218 has been abrogated.
Implementation
Article 21- This Regulation enters into force on the
date of its publication.
Enforcement
Article 22- - The provisions of this Regulation is
implemented by the Minister responsible for human
rights.
From the Prime Ministry:
Regulation Amending Certain Articles of the
Regulation on the
Principles and Procedures relating to the
Establishment, Duties and
Functioning of Human Rights Advisory Board
Article 1- Amended article 4 of the Regulation on
the Principles and Procedures relating to the
Establishment, Duties and Functioning of Human
Rights Advisory Board” published in the Official
Gazette of 15/8/2001 with No: 24494 has been amended
as follows:
Article 4- The Board comprises the below stated
persons and representatives of institutions:
a) A representative in the status of at least a
deputy general director or head of an individual
department from the Prime Ministry, Ministry of
Justice, Ministry of Interior, Ministry of Foreign
Affairs, Ministry of Finance, Ministry of National
Education, Ministry of Health, Ministry of Labour
and Social Security, Ministry of Culture and Tourism,
Ministry of Environment and Forestry and Gendarmerie
General Command, Department of Religious Affairs,
Secretariat General for the European Union, Security
general Directorate, General Directorate of
Institution for Social Services and Child Protection,
General Directorate for Women’s Status and Problems
and Department for Handicapped Affairs,
b) A representative from the Human Rights Centre of
Public Administration
Institute for Turkey and the Middle East,
c) A representative from Forensic Medicine Institute,
d) A representative from the civil servant and
workers confederations, whose members are more than
a hundred thousand,
e) A representative from TESK (Turkish Tradesmen and
Craftsmen Confederation), Turkish Confederation of
Handicapped Persons and TISK (Turkish Confederation
of Employer Associations),
f) A representative from the Turkish Union of Bar
Associations,
g) A representative from the bar associations of
seven provinces, which have a human rights unit and
are, determined by the Supreme Board,
h) A representative from TOBB (Turkish Union of
Chambers and Commodity Exchanges) and TZOB (Turkish
Union of Chambers of Agriculture)
i) A representative from Turkish Medical Association,
j) A representative from the Turkish Chambers of
Engineers and Architects,
k) A representative from the Turkish Union of
Journalists and Press Council,
l) Two representatives from the Advisory Board for
Citizens Residing Abroad,
m) A representative from the NGOs, which are
operating in the area of human rights and are,
determined by the Supreme Board,
n) Ten university lecturers who have works in the
area of human rights,
o) Two of the Turkish experts who have previously
worked in international courts,
p) Five researchers or writers who have works in the
area of human rights,
The representatives stated in sub-paragraphs (a-m)
shall be designated by their respective institutions,
whereas the representatives stated in sub-paragraphs
(n, o and p) shall be designated by the Supreme
Board.
Article 2- The expressions of “State Minister” in
the same regulation have been changed as “Minister”.
Entry into Force
Article 3- This Regulation enters into force on the
date of its publication
Enforcement
Article 4- The provisions of this Regulation is
implemented by the Minister to whom the Board is
affiliated.
İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ ON
YILI ULUSAL KOMİTESİ YÖNETMELİĞİ
Amaç
Madde 1
Bu Yönetmeliğin amacı; danışma organı olarak
çalışacak ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları
Eğitimi On Yılı Eylem Planı amaçları doğrultusunda
çalışmalar yapacak İnsan Hakları Eğitimi On Yılı
Ulusal Komitesi’nin kuruluş, işleyiş ve görevleriyle
ilgili esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2
Bu Yönetmelik, İnsan Hakları Eğitimi On Yılı Ulusal
Komitesinin kuruluş, işleyiş ve görevleri ile ilgili
esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3
Bu Yönetmelik, 3056 sayılı Başbakanlık Teşkilatı
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek
Kabulü Hakkında Kanunun 2 ve 33 üncü maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Kuruluş
Madde 4
İnsan Hakları Üst Kuruluna bağlı olarak İnsan
Hakları Eğitimi On Yılı Ulusal Komitesi kurulmuştur.
Ulusal Komite; Başbakanlıktan bir, Kadının Statüsü
ve Sorunları Genel Müdürlüğü ile Sosyal Hizmetler ve
Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün bağlı
olduğu bakanlıklardan birer, Adalet, İçişleri,
Dışişleri, Milli Eğitim, Sağlık ve Kültür
bakanlıklarından birer temsilci ve insan hakları
alanında faaliyet gösteren gönüllü kuruluşlardan
altı temsilci ile bu alanda çalışmalarıyla tanınmış
beş öğretim üyesi olmak üzere yirmi üyeden oluşur.
Bakanlık temsilcileri kurumlarınca, öğretim üyeleri
ve temsilci gönderecek gönüllü kuruluşlar İnsan
Hakları Üst Kurulunca belirlenir.
Öğretim üyeleri ile gönüllü kuruluşların görev
süresi iki yıldır. Bu süre sonunda yeniden
görevlendirilebilirler. Mazeretsiz olarak üç
toplantıya katılmayanlar Komiteden çekilmiş sayılır.
Ulusal Komite, ilk toplantısında kendi içinden iki
yıl için bir başkan ve bir başkan vekili seçer.
Görevi sona erenler, yeniden seçilebilirler.
Görev
Madde 5
İnsan Hakları Eğitimi On Yılı Ulusal Komitesi,
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Eğitimi On Yılı
Eylem Planının Türkiye’de uygulanabilmesi için bir
ulusal program önerisi hazırlar; Eylem Planı ve
Ulusal Program çerçevesinde yürütülen eğitim
çalışmalarını izler, değerlendirmelerini İnsan
Hakları Üst Kuruluna bildirir. Ayrıca bu konularda
Üst Kurulca verilen diğer görevleri yerine getirir.
İşleyiş
Madde 6
Ulusal Komite her ay düzenli olarak, gerektiğinde
daha kısa aralıklarla toplanır.
Ulusal Komite, toplantı ve çalışmaları ile ilgili
işlerde İnsan Hakları Başkanlığından yararlanır.
Ulusal Komite, Üst Kurulun onayını almak koşuluyla
alt çalışma birimleri oluşturabilir.
Yürürlük
Madde 7
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 8
Bu Yönetmelik hükümlerini insan hakları ile ilgili
konularda görevli Devlet Bakanı yürütür.
* 1. Değişiklik 25.12.1999 tarih ve 23917 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
**2. Değişiklik 18.07.2001 tarih ve 24466 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Değişiklikler metne
işlenmiştir.

|
|